Een eeuwenoude handwerktraditie
Het Berchtesgadener Land in Duitsland staat bekend om zijn indrukwekkende berglandschap en de betoverende königssee. Het is een regio met een rijke historie en prachtige natuur. Minder bekend bij het grote publiek is de traditionele handwerkkunst die hier al eeuwenlang wordt beoefend: de Berchtesgadener War. Het woord ‘War’ betekent waren en verwijst naar een breed assortiment aan handgemaakte producten, variërend van speelgoed tot huishoudelijke voorwerpen. De traditioneel beschilderde en handgemaakte poppetjes, pollepels en doosjes worden hier nog steeds met veel liefde en vakmanschap gemaakt.
Berchtesgadener War
De Berchtesgadener handwerkkunst stamt al uit de 16e eeuw. De arme boeren hadden in de winter weinig werk, dus zochten ze een manier om toch aan inkomsten te komen. Hout was genoeg voor handen en er was vraag naar speelgoed en huishoudelijke voorwerpen. In de sneeuwvrije maanden werden de waren door marskramers, te voet, met een grote ‘rugzak’ op, naar steden en dorpen gebracht om ze daar te verkopen. De Berchtesgadener War werd helemaal in Venetië in het zuiden, en in München, Nürnberg en Regensburg in het noorden, aan de man gebracht. Een van de bekendste marskramers was Anton Adner. Al breiend, meestal sokken, wandelde hij van stad naar stad om zijn waren te verkopen. Zijn graf is nog altijd te vinden op de oude begraafplaats in Berchtesgaden.
Arschpfeifenrössl
Onder de Berchtesgadener War vielen vooral speelgoed en huishoudelijke voorwerpen. Prachtig versierde pollepels en bewaardoosjes, paardjes, koetsjes, vogeltjes en nog veel meer kleine figuurtjes van hout. Een van de bekendste speelgoedfiguurtjes is het ‘Arschpfeifenrössl,’ of op z’n Beiers ‘Oaschpfeifirössl.’ Een paardje met een ruitertje en een fluitje als staart. Dit houtsnijwerkje was vroeger bijzonder populair en is vandaag de dag opnieuw in trek. Sinds 2010 kom je de ‘Oaschpfeifirössl’ ook tegen als symbool van de adventstijd in Berchtesgaden.
Helaas nam de vraag naar het houten speelgoed af toen blikken speelgoed op de markt verscheen. Gelukkig kwam kunstenaar Anton Reinbold met de reddende oplossing; kerstversieringen. Op die manier bleven de bontgekleurde figuurtjes van nut en worden ook nu nog kerstbomen versierd met dit prachtige handwerk. Sterker nog, ze worden steeds populairder.
Traditionele paaseieren
Niet alleen met kerst zijn traditioneel gemaakte versieringen populair, maar ook met Pasen kun je in Berchtesgaden je hart ophalen. Hier kun je namelijk nog echte, met de hand versierde houten paaseieren vinden. De houten eieren worden door een houtdraaier uit Ramsau gemaakt, waarna ze onder andere in een kunsthandwerkwinkeltje in Berchtesgaden met de hand beschilderd worden. Je kunt dus zowel je kerstboom als je paastak versieren met Berchtesgadener handwerkkunst.
Wie het Berchtesgadener Land bezoekt, zal ongetwijfeld een keer oog in oog komen te staan met de traditionele Berchtesgadener War. De handwerkers in deze streek zijn trots op hun ambacht en hun producten en houden een eeuwenlange traditie in stand. Van kleurrijk speelgoed tot beschilderde paaseieren. Het handwerk uit Berchtesgaden houdt een stuk regionale cultuur levend.
